زانیارى

مێژووی سەرهەڵدانی یەکەم چاپخانە

مێژووی سەرهەڵدانی یەکەم چاپخانە گەشتێکی دوورودرێژی بڕیوە کە لە وڵاتی چینەوە دەستی پێکرد و لە ئەڵمانیا گەیشتە لووتکەی گۆڕانکاری. لە سەدەی یازدەیەمدا، داهێنەرێکی چینی بە ناوی بای شینگ یەکەم سیستەمی پیتە جوڵاوەکانی لە قوڕی سووتاو دروست کرد، بەڵام بەهۆی زۆریی ژمارەی پیتەکانی زمانی چینی، ئەو داهێنانە نەبووە هۆی گۆڕانکارییەکی گەورەی پیشەسازی. دواتر لە ساڵی ١٤٤٠ی زاینی، یۆهان گۆتنبێرگ لە ئەڵمانیا توانی چاپخانەیەکی میکانیکی دابهێنێت کە پیتە فلزییە جوڵاوەکانی بەکاردەهێنا. ئەم داهێنانەی گۆتنبێرگ وەک خاڵی وەرچەرخان لە مێژووی مرۆڤایەتیدا دەبینرێت، چونکە پڕۆسەی چاپکردنی کتێبی لە کارێکی دەستیی گرانبەهاوە گۆڕی بۆ پیشەسازییەکی خێرا و هەرزان، کە ڕێگەی خۆشکرد بۆ بڵاوبوونەوەی زانست، بیرۆکە ئایینییەکان و فەلسەفە بەناو هەموو چین و توێژەکانی کۆمەڵگەدا.